De oorsprong van LeesLab

Een zorgvuldig ontwikkeltraject

Ook LeesLab kent zo’n zorgvuldig ontwikkeltraject. Al in 2021 begon het vooronderzoek naar een programma dat leerlingen extra ondersteuning zou bieden op het gebied van lezen en taal. Scholen die al samenwerkten met De Rekenfaculteit gaven aan dat hun leerlingen ook op dit vlak behoefte hadden aan extra ondersteuning. In de ruim twee jaar die volgden, voerden programmamanager Marvin en associate Sophie talloze gesprekken met experts op het gebied van leesonderwijs uit heel Nederland (en daarbuiten). Uit die gesprekken kwamen verschillende uitgangspunten naar voren die nog altijd de basis vormen van de LeesLab-aanpak: werken met rijke teksten, thematisch lezen en, misschien wel het belangrijkste, de leerkracht in the lead. Vanaf het begin stond vast dat LeesLab de rol van de leerkracht niet moest overnemen, maar deze juist moest versterken.  Uiteindelijk vonden zij twee bestaande methodieken die hier goed op aansloten: LIST en DENK!, ontwikkeld door de Hogeschool Utrecht. Deze aanpakken vormden de basis voor de methodiek van LeesLab.

Vanuit de ervaringen met De Rekenfaculteit wist SDVB bovendien al dat high dosage tutoring een krachtig middel is om leerlingen extra te ondersteunen. Persoonlijke aandacht en werken in kleine groepen bleken belangrijke succesfactoren. Dat waren dan ook de twee uitgangspunten die Dorieke meekreeg toen zij als directeur bij LeesLab begon: een nauwe samenwerking met de Hogeschool Utrecht en het inzetten van tutoren binnen het leesonderwijs.

Een programma dat bleef groeien

Terugkijkend op de start van LeesLab vertelt Sophie dat zij en Marvin verwonderd zijn over hoe het programma zich heeft ontwikkeld. Gaandeweg zijn er onderdelen toegevoegd zoals Lezend Leren als alternatief voor traditioneel begrijpend lezen, het rouleren van themacollecties tussen scholen en de extra ondersteuning via de boostgroepen.

"We hadden vooraf niet kunnen bedenken dat het idee dat wij voor ogen hadden op deze manier gerealiseerd zou worden"

Uitdagingen in de praktijk

De grootste uitdaging die Marvin en Sophie vooraf voorzagen, was het behouden van voldoende focus op lezen binnen scholen.

"Er is natuurlijk een groot lerarentekort, dus bij ziekte is er niet altijd vervanging. Hoe zorg je toch dat er, naast alle andere vakken, iedere week voldoende tijd aan lezen wordt besteed?"

In de praktijk blijkt dat hier inderdaad een uitdaging ligt. Het behalen van voldoende tijd voor Zelfstandig lezen lukt goed, maar personeelswisselingen maken dat het professionaliseren van een team meer tijd vraagt.

Opvallend genoeg bleek een andere verwachte uitdaging juist mee te vallen. Marvin en Sophie hadden gedacht dat het lastig zou worden om voldoende geschikte tutoren te vinden. In de praktijk blijkt de belangstelling voor de functie juist enorm. Daardoor heeft LeesLab de mogelijkheid om zorgvuldig mensen te selecteren die leerlingen de extra ondersteuning bieden die zij nodig hebben. Volgens Sophie spelen ook het sterke team en de herkenbare, aansprekende huisstijl een belangrijke rol in de aantrekkingskracht van de organisatie.

Blik op de toekomst

Sophie geeft aan dat zij en Marvin nog regelmatig verrast worden door de voortgang van het programma. Op verschillende vlakken staat LeesLab in haar ontwikkeling nu al verder dan zij vooraf hadden durven hopen.

"Wij zijn trots op hoe LeesLab er nu al staat: de professionaliteit, het team en de uitstraling naar buiten."

Haar wens voor de toekomst is dan ook dat nog veel meer Rotterdamse basisscholen met LeesLab kunnen gaan werken, zodat nog meer leerlingen door middel van extra ondersteuning de kans krijgen om zich te ontwikkelen tot gemotiveerde lezers. Daarnaast hoopt zij dat het programma zich verder blijft ontwikkelen, met als uiteindelijk doel de succesfactoren van LeesLab scherp in beeld te krijgen en die kennis te kunnen delen met de rest van Nederland.

‍